Τρία ηχηρά χαστούκια του Μπάιντεν και ένα χλιαρό της ΕΕ στον Ερντογάν – Γιατί το Αιγαίο δεν θα γίνει… Μεξικό

Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την πενταμερή διάσκεψη που θα πραγματοποιηθεί για το κυπριακό στη Γενεύη 27 – 29 Απριλίου, η Τουρκία γίνεται αποδέκτης πολλών κακών νέων που προκαλούν αναταράξεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν υλοποιώντας με συνέπεια προεκλογικές θέσεις που είναι σχεδόν εκ διαμέτρου αντίθετες με εκείνες του προκατόχου του Ντόναλντ Τραμπ, στέλνει το μήνυμα ότι ζητήματα που αποτελούν το υπογάστριο της Τουρκίας, δεν μπαίνουν πλέον κάτω από το χαλί. Η νέα αμερικανική διοίκηση προειδοποιεί την Άγκυρα ότι ο κλοιός θα σφίγγει συνεχώς, εάν δεν υποχωρήσει στο θέμα των ρωσικών πυραύλων S 400 τους οποίους θεωρεί ασύμβατους με τα συστήματα του ΝΑΤΟ και υποστηρίζει ότι θα μπορούσε να τους χρησιμοποιήσει η Μόσχα για κατασκοπεία σε σχέση με τη δράση των F-35.

Αθήνα και Λευκωσία προετοιμάζουν το οπλοστάσιο τους για την πενταμερή διάσκεψη για το κυπριακό, που θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη 27-29 Απριλίου με την οποίαν γίνεται προσπάθεια για επανεκκίνηση των συνομιλιών, με πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Ο πήχης μπαίνει χαμηλά. Σε κάθε περίπτωση όμως η ελληνική και η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρούν ότι ο διάλογος είναι καλύτερος από την σιγήν ασυρμάτου και την κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πάγιες ελληνικές θέσεις

Στον απόηχο του μπρα ντε φέρ που είχε με τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Άγκυρα, σε ερώτηση δημοσιογράφου του Euronews, για το αν θα έπρεπε αυτά να λέγονται κατ´ ιδίαν και όχι σε δημόσια θέα, ο υπουργός εξωτερικών Νίκος Δένδιας απάντησε ότι ήταν κάτι που δεν ήθελε ο ίδιος να συμβεί, εννοώντας ότι προκλήθηκε από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών.

«Θα πρέπει να σας πω ότι απλά επανέλαβα στην τουρκική πλευρά τις πάγιες ελληνικές θέσεις ειδικότερα σε θέματα διεθνούς δικαίου πάνω στα οποία, αν μου επιτρέπετε, δεν μπορεί να υπάρχουν περισσότερες από μία απόψεις» δήλωσε. «Κάτι είναι νόμιμο ή παράνομο, κάτι συμμορφώνεται με το διεθνές δίκιο ή όχι» τόνισε. Για το μεταναστευτικό είπε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να σηκώνει το δάχτυλο στην Ελλάδα ιδιαίτερα μετά τα όσα συνέβησαν τον Έβρο πέρυσι.

Εκτός των F-35 η Τουρκία

Η αμετακίνητη θέση του Ταγίπ Ερντογάν για τους S-400, έχει προκαλέσει μία σειρά αρνητικών κινήσεων εκ μέρους των ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον ενημέρωσε επίσημα την Τουρκία ότι δεν θα είναι πλέον μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35, σύμφωνα με πηγές του Πενταγώνου, όπως ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.  Πιο συγκεκριμένα οι ΗΠΑ ανανέωσαν το μνημόνιο συμφωνίας που είχαν από το 2006 με τις οχτώ από τις εννέα χώρες που συνεργάζονταν, εξαιρώντας μόνο την Τουρκία. Ο γαμπρός του Ερντογάν Μπαϊράκ που διατηρεί αμυντική βιομηχανία, έσπευσε να καθησυχάσει την τουρκική κοινή γνώμη δηλώνοντας ότι σύντομα η χώρα θα παράγει τα δικά της μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το πλήγμα, όμως, είναι ισχυρό και έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας.

Οι χώρες που υπέγραψαν το νέο μνημόνιο συμφωνίας με τις ΗΠΑ είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Δανία και η Νορβηγία. Η Άγκυρα είχε παραγγείλει περισσότερα από 100 μαχητικά και παρήγαγε ανταλλακτικά. Τώρα αναζητά άλλες αγορές.

Αναγνώριση γενοκτονίας Αρμενίων

Ο Ντόναλντ Τραμπ που διατηρούσε στενές σχέσεις με τον Ερντογάν, ανέβαλε την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων, παρά τις πολλές πολιτικές πιέσεις που δεχόταν. Το Σάββατο είναι η ιστορική επέτειος. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζεν Ψάκι, άφησε ανοιχτό να υπάρξουν εξελίξεις την 24η Απριλίου, που οργανώνονται εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο στη μνήμη των θυμάτων. Θεωρείται πιθανόν ο Τζο Μπάϊντεν στην ανακοίνωση του να χρησιμοποιήσει τη λέξη «γενοκτονία» σύμφωνα με το Reuters. Ήταν προεκλογική δέσμευση του Τζο Μπάιντεν. Εάν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας θα επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο.

Do not travel

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έβγαλε απαγορευτικό, με την έννοια των αυστηρών συστάσεων, για ταξίδια στην Τουρκία όχι μόνον λόγω της έξαρσης του κορωνοϊού – αυτό ισχύει και για την Ελλάδα όπως και για σεκαδες άλλες χώρες. Κυρίως την συνδέει με αυξημένο κίνδυνο να υπάρξουν επιθέσεις τρομοκρατικών οργανώσεων. «Οι τρομοκράτες μπορεί να στοχεύσουν τουριστικούς χώρους, αγορές και εμπορικά κέντρα, κτίρια τοπικής αυτοδιοίκησης, ξενοδοχεία, κλαμπ, εστιατόρια, χώρους λατρείας, αθλητικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων, εκπαιδευτικά ιδρύματα, αεροδρόμια και άλλους κοινόχρηστους χώρους» αναφέρεται στις οδηγίες.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε και ένα βήμα παραπάνω. Προειδοποιεί ότι «οι δυνάμεις ασφαλείας (της Τουρκίας) συνέλαβαν χιλιάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών πολιτών, για πολιτικούς λόγους και για φερόμενους δεσμούς με τρομοκρατικές οργανώσεις». «Σε πολίτες των ΗΠΑ απαγορεύεται η έξοδος από την Τουρκία, ενώ η συμμετοχή Αμερικανών πολιτών σε διαδηλώσεις, που δεν εγκρίνει η Τουρκία, καθώς και αναρτήσεις τους σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να προκαλέσουν τη σύλληψή τους», όπως τονίζεται.

Οι Αμερικανοί θεωρούνται από τους πιο εύπορους τουρίστες για όλες τις αγορές και την Τουρκία που ήταν μέσα στους βασικούς προορισμούς τα προηγούμενα χρόνια. Η τουρκική οικονομία η οποία βρίσκεται υπό κατάρρευση χρειάζεται την ένεση του τουριστικού συναλλάγματος απεγνωσμένα.

Ο Μπάιντεν εμμένοντας στην σκληρή γραμμή δεν έκανε ακόμη ούτε το πολυπόθητο τηλεφώνημα στον Ερντογάν, αν και συνεχίζει να θεωρεί την Τουρκία κρίσιμο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, καθώς διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές μηχανές στην βορειοατλαντική συμμαχία.

Η ΕΕ καταγγέλλει

Οι ΗΠΑ προχωράνε σε πράξεις που πονάνε την Τουρκία. Η ΕΕ συνεχίζει να κινείται σε επίπεδο διακηρύξεων. Πάντως κάτι είναι κι αυτό αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι άρχισε να σκληραίνει κάπως την θέση της.

Σήμερα ψηφίζεται το κείμενο της έκθεσης της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία. Βέβαια είναι μη δεσμευτικό αλλά θεωρείται κόλαφος.

Η έκθεση του ευρωκοινοβουλίου «εκφράζει έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη διαμάχη στην ανατολική Μεσόγειο και τον συναφή κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης, καταδικάζει τις παράνομες δραστηριότητες της Τουρκίας στα ύδατα της Ελλάδας και της Κύπρου, δραστηριότητες που παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών μελών της Ε.Ε. και το διεθνές δίκαιο, εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη του προς την Ελλάδα και τη Δημοκρατία της Κύπρου· παροτρύνει την Τουρκία να συμπράξει στην ειρηνική επίλυση των διαφορών και να απόσχει από κάθε μονομερή και παράνομη ενέργεια ή απειλή».

Αφήνει αιχμές για κατάχρηση των αντιτρομοκρατικών μέτρων στην Τουρκία με αποτέλεσμα να βάζει στο στόχαστρο όσους διαφωνούν, από τον ηγέτη του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP), Σελαχατίν Ντεμιρτάς που φυλακίστηκε μέχρι τον επιχειρηματία-ακτιβιστή Οσμάν Καβάλα.

«Όχι» στις γεωτρήσεις

«Αυτό που εύχομαι να συμβεί στο μέλλον είναι η Τουρκία να δείξει επιτέλους σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, αυτός είναι ο σωστός τρόπος για να προχωρήσει μπροστά» δήλωσε ο Νίκος Δένδιας στο Arab News με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του στην Σαουδική Αραβία. Την κάλεσε εάν θέλει να ενταχθεί  στην συνεργασία μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου να το κάνει. «Φυσικά, το να είσαι αισιόδοξος δεν σημαίνει να είσαι τυφλός» τόνισε. «Υπάρχει πολύς δρόμος για δούμε τι ετοιμάζουν».

Αναφορικά με τις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο που αποτελούν πηγή εντάσεων της Ελλάδας και της Κύπρου με την Τουρκία ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η Ελλάδα δεν πρόκειται να αρχίσει γεωτρήσεις τον βυθό της Μεσογείου για να βρει αέριο, για να βρει πετρέλαιο, για έναν πολύ, πολύ απλό λόγο. Χρειαζόμαστε 10 ή 20 χρόνια για να το βρούμε και να το εκμεταλλευτούμε, και από οικονομική άποψη θα ήταν πολύ πιο ακριβό από αυτό, της Σαουδικής Αραβίας. Έτσι, οικονομικά δεν οραματίζομαι την Ελλάδα να γίνει χώρα παραγωγής πετρελαίου. Και με όλο τον σεβασμό, το Αιγαίο, για παράδειγμα, είναι ένας παράδεισος στη γη. Δεν σκοπεύουμε να μετατραπούμε σε κόλπο του Μεξικού. Η Ελλάδα δεν σχεδιάζει στο άμεσο μέλλον να γίνει χώρα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου».

• ΝΑΤΟ
• Νίκος Δένδιας
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Τουρκία