Focus της Αθήνας στις προσπάθειες Ερντογάν για νέα διπλωματική μάχη στη Μέση Ανατολή

Το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται έχει η ελληνική διπλωματία, αναζητώντας τρόπους να ενδυναμώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τα θεμέλιά της ως «γέφυρα», σε έναν χάρτη συμμαχιών που μεταβάλλεται.

Σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ ο χώρος που αφήνουν οι ΗΠΑ, καθώς αποσύρονται και εστιάζουν κυρίως σε Κίνα και Ρωσία, ο ηγετικός ρόλος που θέλει να αναλάβει η Γαλλία, οι συνεργασίες που ισχυροποιούνται μέσα από τα πολυμερή σχήματα Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και οι απόπειρες της Τουρκίας για εξομάλυνση των σχέσεών της με χώρες που είχε έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, αλλά και η Αίγυπτος, δημιουργούν νέα δεδομένα, με την Αθήνα ωστόσο να έχει θέσει ισχυρές βάσεις συμμαχιών, οι οποίες δεν είναι εύκολο να απειληθούν.

Οι… άσσοι της Αθήνας

Όπως αναφέρει η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής που έχει συμφωνηθεί μεταξύ Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο, καθώς και η συμφωνία ηλεκτρικής διασύνδεσης, οι δεσμοί με τη Σαουδική Αραβία και η παραχώρηση μιας συστοιχίας Πάτριοτ από την Αθήνα στο Ριάντ, χαρακτηρίζονται μαζί με τη σχέση στρατηγικού χαρακτήρα Ελλάδας – Ισραήλ ως τα ισχυρά χαρτιά της ελληνικής πλευράς στην περιοχή. Στις χώρες που η Αθήνα είναι σε ανοιχτή γραμμή είναι και το Μπαχρέιν, το οποίο επισκέφθηκε πρόσφατα ο Νίκος Δένδιας, μία χώρα που είχε λάβει μέρος στο Φόρουμ Φιλία, ενώ έχει καταδικάσει τόσο το τουρκολιβυκό μνημόνιο αλλά και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Καλές σχέσεις διατηρεί η Ελλάδα και με την Ιορδανία, με την οποία πραγματοποιήθηκε και τριμερής με την Κύπρο σε επίπεδο κορυφής, παρότι δεσμοί υπάρχουν και ανάμεσα σε Αμμάν – Αγκυρα. Ανοιχτοί είναι οι δίαυλοι και ανάμεσα σε Αθήνα – Βηρυτό, παρά τη δύσκολη κατάσταση του Λιβάνου, αλλά και με το Κατάρ, το οποίο αποτελεί βασικό σύμμαχο της Τουρκίας. Στο πλέγμα της ενίσχυσης των συμμαχιών της Αθήνας αξίζει να σημειωθούν οι επαφές του ΥΠΕΞ με τον Αραβικό Σύνδεσμο και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου.

Το άνοιγμα Ερντογάν στο Κατάρ

Το δικό του άνοιγμα επιχείρησε να κάνει στην περιοχή και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την επίσκεψή του στο Κατάρ. Ωστόσο, παρά τα όποια ανοίγματα, η ταύτιση του Ερντογάν με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και οι θέσεις του για το πολιτικό Ισλάμ αποτελούν βασικά εμπόδια στους όρους περί πλήρους αποκατάστασης των σχέσεων που θέτουν Αίγυπτος και ΗΑΕ, ενώ για εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία υπό όρους έχει μιλήσει και ο πρεσβευτής του Ισραήλ στην Αθήνα, Γιόσι Αμράνι.

Σύμφωνα με ΤΑ ΝΕΑ ο έλληνας ΥΠΕΞ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας δεν καθορίζεται με άξονα την Τουρκία. Για τους διπλωμάτες που παρακολουθούν τις εξελίξεις δε είναι παρακινδυνευμένο και λάθος να επιχειρήσει κάποιος να χωρίσει τις χώρες της Μέσης Ανατολής σε «στρατόπεδα» υπέρ της Ελλάδας ή της Τουρκίας, υπενθυμίζοντας ότι οι σχέσεις καθορίζονται με βάση τα συμφέροντα. Σε αυτό το πλαίσιο παρακολουθούνται και οι προσπάθειες αποκατάστασης των σχέσεων της Αγκυρας με σειρά παικτών της περιοχής.

Σε κάθε περίπτωση διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι ο ρόλος της Τουρκίας δεν πρέπει να υποτιμάται. Τονίζουν δε ότι οι συμφωνίες και οι συμμαχίες της Αθήνας που έγιναν με φόντο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καλώς έγιναν, ωστόσο δεν πρέπει να εντάσσονται σε ένα πλαίσιο που συνδέει τη θωράκιση της Ελλάδας με την απομόνωση της Τουρκίας. Οι πιο δύσπιστοι σημειώνουν ακόμα ότι η Αθήνα δεν πρέπει να επενδύει σε προστάτες με όχημα τα εξοπλιστικά, καθώς στη διπλωματία δεν εφαρμόζονται μαθηματικές εξισώσεις.

• Μέση Ανατολή
• Τουρκία