Σε εξέλιξη η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής για το Ταμείο Ανάκαμψης – Μητσοτάκης: Πρέπει να διασφαλίσουμε μία φιλόδοξη λύση

Με μισή ώρα καθυστέρηση άρχισε η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία σήμερα και αύριο αναμένεται να θέσει στο τραπέζι τα δύο καυτά θέματα της τρέχουσας περιόδου: Την ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομίων μέσω των κονδυλίων που θα μοιραστούν την επόμενη επταετία καθώς και τις συνεχείς προκλήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Σύνοδος ήταν προγραμματισμένη να ξεκινήσει στις 11:00 ώρα Ελλάδας ωστόσο υπήρξε καθυστέρηση περίπου μισής ώρας. Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι πιθανόν να μην ολοκληρωθεί αύριο Σάββατο 18 Ιουλίου, αλλά να συνεχιστεί και την Κυριακή 19 Ιουλίου.

Κυρίαρχο θέμα της Συνόδου είναι η έγκριση της πρότασης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το υπό ίδρυση Ταμείο Ανάκαμψης, που θα προβλέπεται να προικοδοτηθεί με το ποσό των 750 δισ. ευρώ, καθώς και η διαμόρφωση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027, δηλαδή του κοινοτικού προϋπολογισμού για την επόμενη επταετία.

Ωστόσο ο Πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει διπλή σκληρή μάχη, διεκδικώντας, αφενός, κοινοτικά κονδύλια ύψους 60 δισ. ευρώ (32 από το Ταμείο Ανάκαμψης και 28 από τον κοινοτικό προϋπολογισμό) και, αφετέρου, συμφωνία σε κατάλογο με ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Άγκυρας.

Πρώτο θέμα Μητσοτάκη – Αναστασιάδη η Τουρκία

Το ζήτημα των σχέσεων με την Τουρκία έθεσαν με το «καλημέρα» στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Αναστάσιάδης σύμφωνα με ανάρτηση του εκπροσώπου του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο twitter.

Πιο συγκεκριμένα, ο Μπάρεντ Λέιτς έγραψε: «Κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπήρξε σύντομο μήνυμα για τις σχέσεις με την Τουρκία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Αναστασιάδη».

Μητσοτάκης: Πρέπει να διασφαλίσουμε μια φιλόδοξη λύση

Θετικός στο να γίνουν κάποιοι συμβιασμοί εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Ταμείο Ανάκαμψης, ωστόσο τόνισε ότι η ελληνική πλευρά πρέπει να διασφαλίσει ότι θα επιτύχει μια φιλόδοξη λύση.

«Τους τελευταίους τρεις μήνες έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο για την εκπόνηση μίας φιλόδοξης απάντησης στην κρίση της Covid-19.

Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος για τον οποίο δεν μπορούμε να φτάσουμε σε συμφωνία σε αυτή τη Σύνοδο. Αυτά που διακυβεύονται είναι οι αρχές της Ευρωπαϊκής ενότητας και της Ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Δεν πρέπει να χάσουμε τη μεγάλη εικόνα. Η μεγάλη εικόνα είναι ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την μεγαλύτερη οικονομική ύφεση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ίσως κάποιοι συμβιβασμοί θα είναι απαραίτητοι, αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα πετύχουμε μία φιλόδοξη λύση. Οι πολίτες μας δεν αναμένουν τίποτα λιγότερο από εμάς.» δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης.

Πρόεδρος Κομισιόν: Μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτή την κρίση και να βγούμε πιο ισχυροί

Την αισιοδοξία της για εξεύρεση λύσης εξέφρασε η πρόεδρος την Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής.

«Εάν τα κάνουμε σωστά μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτή την κρίση και να βγούμε πιο ισχυροί» τόνισε και επισήμανε: «όλα τα απαραίτητα κομμάτια είναι στο τραπέζι και μία λύση είναι εφικτή. Η λύση είναι αυτή που περιμένουν οι άνθρωποί μας στην Ευρώπη, διότι οι δικές τους δουλειές κινδυνεύουν».

Επίσης, η Πρόεδρος της Κομισιόν, ανέφερε: «ο κίνδυνος του ιού επιμένει και ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί, εάν η Ευρώπη είναι ικανή να σταθεί ενωμένη και να ξεπεράσει αυτή την κρίση που έχει σχέση με τον κορονοϊό με έναν πειστικό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, με το Νext Generation Eu. Όχι μόνο έχουμε την ευκαιρία να ξεπεράσουμε την κρίση αλλά να εκσυγχρονίσουμε την Ένωσή μας και να πάμε μπροστά την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ και την ψηφιοποίηση».

Μέρκελ: Βαθειές διαφωνίες εξακολουθούν να υφίστανται ενώ οι ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται για δύσκολες συνομιλίες

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν μπροστά τους πολύ δύσκολες συνομιλίες για τον προτεινόμενο προϋπολογισμό και για το σχέδιο ανάκαμψης της ΕΕ από την οικονομική κρίση που έχει προκαλέσει η πανδημία του κορονοϊού, δήλωσε σήμερα η γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ επισημαίνοντας πως υπάρχουν βαθιές διαφορές.

«Πηγαίνουμε όλοι στις συνομιλίες με πολύ σφρίγος, όμως πρέπει να πω πως οι διαφορές εξακολουθούν να είναι πολύ πολύ μεγάλες και έτσι δεν μπορώ να πω αν θα έχουμε ήδη από τώρα μια λύση», δήλωσε η Μέρκελ κατά την άφιξή της στη σύνοδο κορυφής.

«Περιμένω πολύ, πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε η καγκελάριος.

Μακρόν: Απαιτείται περισσότερη αλληλεγγύη και φιλοδοξία

Η παρούσα κατάσταση απαιτεί περισσότερη αλληλεγγύη, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, την πρώτη που πραγματοποιείται με φυσική παρουσία από τότε που ξέσπασε η πανδημία.
Ειδικότερα, ο Γάλλος Πρόεδρος τόνισε ότι «είναι μία στιγμή αλήθειας για τη φιλοδοξία της Ευρώπης». Επιπροσθέτως, υπογράμμισε πως «βρισκόμαστε στο μέσο μίας κρίσης χωρίς προηγούμενο, μίας κρίσης υγειονομικής αλλά επίσης οικονομικής και κοινωνικής, η οποία απαιτεί περισσότερη αλληλεγγύη και φιλοδοξία».

Ρούτε: Η Ολλανδία εξακολουθεί να ζητεί το ταμείο ανάκαμψης να συνδεθεί με μεταρρυθμίσεις

Ο ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε δήλωσε σήμερα πως «δεν είναι αισιόδοξος» ότι θα μπορέσει να επιτευχθεί συμφωνία ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ για ένα ταμείο ανάκαμψης από την κρίση που έχει προκαλέσει ο νέος κορονοϊός.

«Δεν είμαι αισιόδοξος, όμως ποτέ δεν ξέρει κανείς», δήλωσε στο ολλανδικό δίκτυο NOS κατά την άφιξή του για την έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ για να διαπραγματευθούν μια συμφωνία για τον προϋπολογισμό τους την περίοδο 2021-27 και τη δημιουργία ενός ταμείου ανάκαμψης από την κρίση του κορονοϊού ύψους 750 δισεκ. ευρώ.

Η Ολλανδία θέλει οι χώρες που θα στηριχθούν από το ταμείο της ΕΕ να συμφωνήσουν σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασία τους και το συνταξιοδοτικό σύστημά τους, μεταξύ άλλων τομέων.

Η Ολλανδία ηγείται μιας ομάδας μικρότερων χωρών της ΕΕ που είναι αντίθετες στην χορήγηση επιχορηγήσεων ή αρωγής χωρίς αυστηρούς όρους.

Σάντσεθ: Οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν υποχρέωση να επιτύχουν μια συμφωνία

Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε σήμερα πως οι ηγέτες της ΕΕ έχουν υποχρέωση προς τους πολίτες τους να επιτύχουν μια συμφωνία για το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ.

«Η Ισπανία έρχεται σ’ αυτή τη σύνοδο κορυφής πρόθυμη για την επίτευξη μιας συμφωνίας, για να υπερασπισθεί λογικά τα εθνικά συμφέροντά μας στη γεωργία και επίσης το πώς αντιλαμβανόμαστε τη διαχείριση του ταμείου ανάκαμψης», δήλωσε ο Σάντσεθ στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες λίγο πριν συναντηθεί με τους άλλους ευρωπαίους ηγέτες.

Τη διαφωνία του με ορισμένους όρους εξέφρασε ο πρωθυπουργός της Τσεχίας

Τη διαφωνία του με ορισμένους από τους όρους του Ταμείου Ανάκαμψης εξέφρασε ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις, κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής. «Τώρα έχουμε ένα ταμείο ανάκαμψης στο οποίο ασκούσα κριτική κυρίως εξαιτίας των κριτηρίων σχετικά με την ανεργία» υπογράμμισε και επεσήμανε ότι «τα ποσοστά του 2015-2019 δεν έχουν να κάνουν με την πανδημία. Θα δούμε τον αντίκτυπο της πανδημίας τον επόμενο χρόνο και αυτός ο αντίκτυπος θα φανεί κυρίως στο ΑΕΠ».

Ο κ. Μπάμπις συμπλήρωσε ότι «η νέα πρόταση του Σαρλ Μισέλ είναι καλύτερη, αλλά ακόμη με αυτή την αναλογία 70-30 υπάρχει πρόβλημα».

Πρωθυπουργός Λετονίας:”Θα εργαστούμε μέχρι να φτάσουμε σε αποτέλεσμα”

Την επιθυμία του να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις μέχρι να υπάρξει συμφωνία εξέφρασε ο πρωθυπουργός της Λετονίας Κρισγιάνις Καρίνς κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής.

«Ήρθα σήμερα εδώ και αύριο, ίσως και μεθαύριο για να εργαστούμε. Είναι πολύ δύσκολη στιγμή. Πρέπει να συμφωνήσουμε για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο καθώς και το Σχέδιο Ανάκαμψης», σημείωσε ο κ. Καρίνς και συμπλήρωσε: «εκ μέρους της χώρας μου, θα πω ότι θέλουμε αποτέλεσμα και θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε μέχρι να φτάσουμε σε αυτό το αποτέλεσμα».

Οι επιδιώξεις του Μητσοτάκη

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην επικοινωνία που είχε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ εξέφρασε τις ελληνικές θέσεις που εστιάζονται στα εξής κρίσιμα σημεία:

*Να διατηρηθεί το ύψος των ενισχύσεων που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

*Να διατηρηθεί η προτεινόμενη από την Επιτροπή αναλογία επιχορηγήσεων και δανείων, ώστε κεντρικός κορμός των ενισχύσεων να είναι επιχορηγήσεις και όχι ο δανεισμός.

*Να μην υπάρξουν πρόσθετες ειδικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, παρά μόνο όσες ήδη προβλέπονται στις Συνθήκες και στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Τα σενάρια

Σε κάθε περίπτωση, η έκβαση της Συνόδου, θα καθορίσει την κατεύθυνση του ευρώ και των ευρωπαϊκών αγορών μετοχών και ομολόγων τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με το Reuters, το οποίο παραθέτει τέσσερα σενάρια:

1ο σενάριο: Συμφωνία σε γενικές γραμμές με την τρέχουσα πρόταση

Αναμένεται σημαντική μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, ιδιαίτερα της Ιταλίας, για το δημόσιο χρέος της οποίας τέθηκε ζήτημα βιωσιμότητας μετά την κρίση του κορονοϊού. Η διαφορά της απόδοσης μεταξύ των γερμανικού 10ετούς ομολόγου (bund) και του αντίστοιχου ιταλικού (BTP) αναμένεται να μειωθεί σε περίπτωση συμφωνίας. Η απόδοση των BTP διαμορφώνεται σήμερα στο 1,28%, ενώ αυτή των γερμανικών bunds είναι αρνητική (-0,45%). Το ευρώ δεν αναμένεται να έχει σημαντικά περιθώρια ανόδου, καθώς οι διαχειριστές κεφαλαίων έχουν ήδη επενδύσει πολύ σε αυτό. Ενισχυμένο από το πρόγραμμα αγορών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τα σχέδια για το ταμείο ανάκαμψης, το ευρώ έχει αυξηθεί 7% έναντι του δολαρίου από τα χαμηλά επίπεδα του Μαρτίου. Οι μετοχές της Ευρωζώνης μπορεί να εκτιναχθούν.

2ο σενάριο: Δεν υπάρχει συμφωνία αλλά ελπίδες για γρήγορη πρόοδο

Αν η αβεβαιότητα για μία συμφωνία είναι μεγάλη, οι αναλυτές πιστεύουν ότι οι αγορές μπορεί να ανεχτούν μία καθυστέρηση λίγων ημερών ή εβδομάδων, εφόσον οι ηγέτες της ΕΕ πιστεύουν ότι θα υπάρξει τελικά συμφωνία. Η δύναμη πυρός της ΕΚΤ αναμένεται να λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας για τα κρατικά ομόλογα μεταξύ των συνόδων κορυφής. «Αν οι ηγέτες της ΕΕ προγραμματίσουν μία σύνοδο κορυφής τον Αύγουστο, αυτό θα βοηθούσε να περιορισθεί η όποια απογοήτευση», δήλωσε αναλυτής της Nomura.

3ο σενάριο: Απογοήτευση από τη νόθευση του σχεδίου

Ένας συμβιβασμός για να εξασφαλισθεί η στήριξη των λεγόμενων «τεσσάρων φειδωλών» χωρών -της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας και της Δανίας- θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις αγορές. Οποιαδήποτε συμφωνία που θα «νέρωνε» την ενοποίηση, αποκλείοντας την κοινή έκδοση χρέους ή μειώνοντας το ύψος του ταμείου ανάκαμψης θα έθετε σε πίεση τα ιταλικά ομόλογα. Το ευρώ θα μπορούσε να υποχωρήσει. Όσο περισσότερο αποκλίνει η συμφωνία από την τρέχουσα πρόταση, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανές απώλειες για το ευρώ.

4ο σενάριο: Κατάρρευση των συζητήσεων χωρίς να διαφαίνεται συμφωνία στον ορίζοντα

Δεδομένης της ύφεσης που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες και με τη Γερμανία και τη Γαλλία να πιέζουν για μία συμφωνία, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται ότι θα αποφύγουν μία νέα πολιτική κρίση, αλλά αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί. «Αν υποθέσουμε ότι έχουμε κάτι πολύ πιο αδύναμο ή ότι δεν συμφωνούν, η ισοτιμία του ευρώ θα μπορούσε να υποχωρήσει κάτω από τα 1,10 δολάρια», δήλωσε στέλεχος της Bank of America. Στέλεχος της ING προειδοποίησε για ενδεχόμενο «τοξικό κοκτέιλ» αν οι συζητήσεις αναβάλλονται συνέχεια και η ΕΚΤ διαμηνύσει την πρόθεσή της να περιορίσει τις έκτακτες αγορές ομολόγων.

• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Σύνοδος Κορυφής ΕΕ