Το Βραβείο Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης, που ονομάστηκε προς τιμή του Σοβιετικού φυσικού και πολιτικού αντιφρονούντος Αντρέι Ζαχάρωφ, απονέμεται κάθε χρόνο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.