Ακίνητα: Παρατάσεις για οικοδομικές άδειες, αυθαίρετα και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου – Όλες οι νέες προθεσμίες

Ανάσα χρόνου σε χιλιάδες ιδιοκτήτες δίνει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με νέες παρατάσεις σε βασικές πολεοδομικές και κτηριακές διαδικασίες. Οι ρυθμίσεις αφορούν τις οικοδομικές άδειες, τα αυθαίρετα, αλλά και την υποχρεωτική έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, που αποτελεί πλέον κεντρικό εργαλείο για κάθε μεταβίβαση και αξιοποίηση ακινήτου.

Το μήνυμα είναι σαφές: όποιος θέλει να μεταβιβάσει, να ενταχθεί σε πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης ή να αξιοποιήσει εμπορικά το ακίνητό του, πρέπει πρώτα να έχει τακτοποιήσει πλήρως τα στοιχεία του σε Ε9, Κτηματολόγιο και παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

Οικοδομικές άδειες και «μπόνους» ΝΟΚ – Προθεσμία έως το 2026

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις οικοδομικές άδειες που ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας, εξαιτίας της εφαρμογής των λεγόμενων «μπόνους» του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.

Με τη νέα ρύθμιση, δίνεται η δυνατότητα επανέκδοσης των αδειών με βάση τα δεδομένα που προέκυψαν από τη σχετική απόφαση. Η προθεσμία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, διάστημα κατά το οποίο:

– Αναστέλλονται τα πρόστιμα
– «Παγώνουν» οι κατεδαφίσεις

Ωστόσο, η αξιοποίηση των μπόνους δόμησης διατηρείται μόνο για τις άδειες που εμπίπτουν στις ευεργετικές διατάξεις του λεγόμενου περιβαλλοντικού ισοδύναμου, γεγονός που απαιτεί προσεκτικό έλεγχο από μηχανικό.

Αυθαίρετα πριν το 1983 και υποχρεώσεις τακτοποίησης

Για αυθαίρετες κατασκευές που έχουν ανεγερθεί πριν από το 1983 δεν απαιτείται ύπαρξη οικοδομικής άδειας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες μπορούν να αδιαφορήσουν.

Όσοι διαθέτουν αυθαίρετα κατηγοριών 1 έως 4 οφείλουν να απευθυνθούν άμεσα σε μηχανικό, προκειμένου να γίνει πλήρης έλεγχος:

Η διαδικασία περιλαμβάνει σύγκριση των εγκεκριμένων σχεδίων με την υφιστάμενη κατάσταση, κατηγοριοποίηση της παράβασης, υπολογισμό προστίμου και υποβολή δήλωσης στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ. Στη συνέχεια απαιτείται ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ώστε το ακίνητο να θεωρείται πλήρως τακτοποιημένο.

Σε παλαιά ακίνητα όπου δεν υπάρχει διαθέσιμος φάκελος στην Πολεοδομία, μπορεί να χρειαστεί νέα τοπογραφική αποτύπωση ή ακόμη και στατική αξιολόγηση από εξειδικευμένο μελετητή.

Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου: Προθεσμία έως 1 Φεβρουαρίου 2028

Κομβικό σημείο των αλλαγών αποτελεί η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, με νέα καταληκτική ημερομηνία την 1η Φεβρουαρίου 2028.

Η μη έκδοσή της σε κτίρια όπου είναι υποχρεωτική μπορεί να επιφέρει πρόστιμο που φτάνει έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Η υποχρέωση αφορά κυρίως:

Κτίρια συνάθροισης κοινού όπως θέατρα και κινηματογράφους, συνεδριακά κέντρα, τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ., εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων, δομές υγείας και πρόνοιας, αλλά και κάθε κτίριο στο οποίο στεγάζεται δημόσια ή δημοτική υπηρεσία, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος.

Αντίθετα, για υφιστάμενες κατοικίες, καταστήματα και γραφεία, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι υποχρεωτική μόνο κατά τη μεταβίβαση εν ζωή και προς το παρόν δεν προβλέπεται επιβολή προστίμου για τη μη άμεση έκδοσή της.

Τι απαιτείται για την έκδοση

Η διαδικασία δεν είναι τυπική. Απαιτεί συγκεκριμένα δικαιολογητικά και τεχνικά στοιχεία, όπως:

Το στέλεχος και τα σχέδια της οικοδομικής άδειας με τυχόν αναθεωρήσεις, το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, δηλώσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων, ενημερωμένα σχέδια κατόψεων που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση, καθώς και στοιχεία στατικού ελέγχου όπου απαιτούνται.

Σε περίπτωση απώλειας φακέλου, προβλέπεται η υποβολή σχετικής βεβαίωσης από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ιδιοκτήτες

Οι νέες παρατάσεις δίνουν πολύτιμο χρόνο, αλλά δεν αποτελούν λόγο εφησυχασμού. Η εμπειρία δείχνει ότι οι διαδικασίες απαιτούν συντονισμό με μηχανικούς, έλεγχο φακέλων και συχνά σημαντικό κόστος.

Όσοι σκοπεύουν να πουλήσουν, να μεταβιβάσουν ή να εντάξουν το ακίνητό τους σε προγράμματα όπως η ενεργειακή αναβάθμιση, καλό είναι να κινηθούν έγκαιρα. Η σωστή αποτύπωση στο Ε9, η ταύτιση στοιχείων με το Κτηματολόγιο και η τακτοποίηση κάθε πολεοδομικής εκκρεμότητας αποτελούν πλέον προϋπόθεση για κάθε σοβαρή αξιοποίηση.

• ακίνητα
• οικοδομικές άδειες