CNN: Από το Κίεβο στο Mar-a-Lago – Τα συμπεράσματα από τη συνάντηση Τραμπ–Ζελένσκι

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντάλλαξε την παγωμένη, βομβαρδιζόμενη από πυραύλους πρωτεύουσα Κίεβο την Κυριακή με την τοιχογραφημένη τραπεζαρία του Mar-a-Lago, όπου ήλπιζε να εξασφαλίσει την έγκριση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε ένα αναθεωρημένο ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στη χώρα του, όπως αναφέρει η ανάλυση του CNN.

Βγαίνοντας μετά από περισσότερες από τρεις ώρες συνομιλιών, κανένας από τους δύο δεν ανακοίνωσε κάποια μεγάλη πρόοδο στη δύσκολη προσπάθεια τερματισμού της σύγκρουσης που ξεκίνησε η Ρωσία το 2022. Και οι δύο τόνισαν ότι η διαδικασία είναι περίπλοκη και θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο. Ο Τραμπ, ο οποίος είχε μιλήσει νωρίτερα μέσα στην ημέρα τηλεφωνικά με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, διατήρησε πάντως μια σχετικά επιεική στάση απέναντι στις θέσεις της Μόσχας.

Ωστόσο, σε αντίθεση με προηγούμενες συναντήσεις, ο Τραμπ επαίνεσε τον Ζελένσκι και εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η ειρήνη πλησιάζει. «Πιστεύω ότι πλησιάζουμε πολύ, ίσως πάρα πολύ», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Οι ομάδες των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ευρώπης θα συνεχίσουν τις συναντήσεις τους τις επόμενες εβδομάδες, πιθανότατα στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τον Τραμπ. Αναμένεται επίσης να μιλήσει ξανά με τον Πούτιν, ο οποίος θα πρέπει να συμφωνήσει στους όρους οποιασδήποτε πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας. Ακολουθούν τα βασικά συμπεράσματα από τη συνάντηση της Κυριακής:

Ο πόλεμος είτε τελειώνει, είτε συνεχίζεται επ’ αόριστον

Ο Τραμπ, αφού χαιρέτησε τον Ζελένσκι στα σκαλιά του Mar-a-Lago, επέμεινε ότι δεν έχει θέσει συγκεκριμένη προθεσμία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι η παρούσα χρονική στιγμή —με εντατικές συνομιλίες υπό την ηγεσία του απεσταλμένου του Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του Τζάρεντ Κούσνερ— είναι η πιο κατάλληλη για να τελειώσει επιτέλους ο σχεδόν τετραετής πόλεμος.

«Βρισκόμαστε στα τελικά στάδια των συνομιλιών και θα δούμε», είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας: «Είτε θα τελειώσει είτε θα συνεχιστεί για πολύ καιρό ακόμη, και θα σκοτωθούν εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι». Ο Τραμπ έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τον αργό ρυθμό των συνομιλιών και εναλλάσσεται στο να κατηγορεί τον Ζελένσκι και τον Πούτιν για την αδυναμία τερματισμού της σύγκρουσης.

Αν και κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024 είχε δηλώσει ότι θα μπορούσε να λύσει τον πόλεμο μέσα σε μία ημέρα από την ανάληψη των καθηκόντων του, πλέον παραδέχεται ότι το ζήτημα είναι πιο δύσκολο απ’ ό,τι φανταζόταν —εν μέρει επειδή δεν κατάφερε να αξιοποιήσει μια θερμή προσωπική σχέση με τον Πούτιν. Η συνάντηση της Κυριακής, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς σημαντικές ανακοινώσεις, φάνηκε να υπογραμμίζει αυτές τις δυσκολίες. «Υπάρχουν ένα ή δύο εξαιρετικά δύσκολα ζητήματα, αλλά νομίζω ότι τα πάμε πολύ καλά», δήλωσε ο Τραμπ. «Έχουμε σημειώσει μεγάλη πρόοδο σήμερα, αλλά στην πραγματικότητα η πρόοδος έχει γίνει τον τελευταίο μήνα. Αυτό δεν είναι συμφωνία μιας ημέρας· είναι πολύ περίπλοκο». Επανέλαβε επίσης το χρονοδιάγραμμα στο οποίο αναμένει σαφήνεια: «Είναι πιθανό να μη συμβεί», είπε για μια ειρηνευτική συμφωνία. «Σε λίγες εβδομάδες θα ξέρουμε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Ο Πούτιν απών, αλλά πάντα παρών

Ο Πούτιν δεν ταξίδεψε στο Παλμ Μπιτς· πέρα από το ταξίδι του στην Αλάσκα για να συναντήσει τον Τραμπ τον Αύγουστο, δεν έχει επισκεφθεί τις ΗΠΑ εδώ και χρόνια. Ωστόσο, η φυσική του απουσία δεν σήμαινε ότι δεν επηρέασε τις συνομιλίες. Ο Τραμπ μίλησε με τον Ρώσο πρόεδρο για πάνω από μία ώρα πριν ξεκινήσει η συνάντηση με τον Ζελένσκι, σε τηλεφώνημα που —σύμφωνα με το Κρεμλίνο— ζήτησε ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι θα μιλήσει ξανά με τον Πούτιν μετά τη συνάντηση.

Πρόκειται για ένα μοτίβο που έχει ανησυχήσει στο παρελθόν τους υποστηρικτές της Ουκρανίας: ο Τραμπ ακούει πρώτα την οπτική του Πούτιν και η συνάντηση με τον Ζελένσκι στη συνέχεια επιδεινώνεται. Αυτό συνέβη τον Οκτώβριο, όταν —μετά από τηλεφώνημα με τον Πούτιν— ο Τραμπ αρνήθηκε να παράσχει στην Ουκρανία νέους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.

Αυτήν τη φορά, ωστόσο, η συνομιλία με τον Πούτιν δεν απέτρεψε μια θετική συνάντηση με τον Ζελένσκι. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ επαίνεσε τον Πούτιν σε ένα σημείο: στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, βασικό αγκάθι στις διαπραγματεύσεις. «Ο πρόεδρος Πούτιν συνεργάζεται στην πραγματικότητα με την Ουκρανία για να επαναλειτουργήσει», είπε ο Τραμπ. «Είναι ένα μεγάλο βήμα, όταν δεν βομβαρδίζει το εργοστάσιο». Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξακολουθεί να πιστεύει πως ο Πούτιν είναι σοβαρός ως προς την ειρήνη. «Θέλει να συμβεί. Μου το είπε με μεγάλη έμφαση, και τον πιστεύω», είπε.

Το κρίσιμο 10% που καθορίζει τη συμφωνία

Πριν από τη συνάντηση, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι έχει συμφωνηθεί το 90% των όρων του ειρηνευτικού σχεδίου — ποσοστό που έχουν αναφέρει και Αμερικανοί αξιωματούχοι. Μετά τη συνάντηση επανέλαβε το ίδιο, αν και ο Τραμπ είπε ότι δεν του αρέσει να μιλά με ποσοστά. Παρόλα αυτά, το εναπομείναν 10% αποδεικνύεται το πιο δύσκολο. Τα βασικά αγκάθια περιλαμβάνουν το μέλλον του πυρηνικού σταθμού και το ζήτημα των εδαφικών παραχωρήσεων.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι ίσως είναι προτιμότερο να γίνουν τώρα παραχωρήσεις, πριν η Ρωσία προελάσει περαιτέρω. «Κάποια από αυτά τα εδάφη έχουν ήδη καταληφθεί. Κάποια άλλα ίσως είναι υπό διαπραγμάτευση, αλλά μπορεί να καταληφθούν τους επόμενους μήνες», είπε. «Μήπως είναι καλύτερα να υπάρξει συμφωνία τώρα;».

Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε πιο ευέλικτος, δηλώνοντας ότι θα έθετε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία σε δημοψήφισμα (το ουκρανικό Σύνταγμα απαιτεί ψηφοφορία για αλλαγές στα εθνικά σύνορα). Τόνισε όμως ότι απαιτείται κατάπαυση του πυρός για να διεξαχθεί. Η Ρωσία, η οποία εξαπέλυσε νέο κύμα πυραυλικών και επιθέσεων με drones λίγο πριν από τις συνομιλίες, έχει απορρίψει κάθε συζήτηση για εκεχειρία.

Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι μια προσωρινή ανακωχή απλώς θα παρατείνει τη σύγκρουση, σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ. Πρόσθεσε ότι, «με βάση την κατάσταση στο μέτωπο», η Ουκρανία θα πρέπει σύντομα να αποφασίσει για την ανατολική περιοχή του Ντονμπάς —βασικό στόχο του Πούτιν. Ο Τραμπ δήλωσε μετά τη συνάντηση ότι «πλησιάζουμε σε συμφωνία» για την τύχη της περιοχής, την οποία χαρακτήρισε «ένα από τα μεγάλα ζητήματα».

Τραμπ – Ζελένσκι: Μια περίπλοκη σχέση

Από την πρώτη, καταστροφική τους συνάντηση τον Φεβρουάριο, κάθε επαφή μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι στη δεύτερη θητεία του Τραμπ παρακολουθείται στενά ως προς το ύφος και τον τόνο. Καμία από τις επόμενες συνομιλίες δεν εκφυλίστηκε σε ανοιχτή σύγκρουση, αν και ορισμένες περιγράφηκαν ως δύσκολες πίσω από κλειστές πόρτες. Κατά την υποδοχή του Ζελένσκι στο κτήμα του στο Παλμ Μπιτς, ο Τραμπ τον επαίνεσε: «Αυτός ο κύριος έχει δουλέψει πολύ σκληρά, είναι πολύ γενναίος και ο λαός του είναι πολύ γενναίος», είπε.

Ο Ζελένσκι ξεκίνησε και ολοκλήρωσε τις δηλώσεις του ευχαριστώντας τον Τραμπ —κάτι αξιοσημείωτο, δεδομένου ότι τον Φεβρουάριο ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς τον είχαν επικρίνει έντονα επειδή δεν εξέφραζε αρκετή ευγνωμοσύνη. Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν το Mar-a-Lago για να καλλιεργήσει προσωπικές σχέσεις με ξένους ηγέτες, όπως ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και ο εκλιπών Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε.

Αν και αυτό δεν φαίνεται να ήταν ο βασικός σκοπός της συνάντησης —ο Ζελένσκι βρέθηκε εκεί επειδή ο Τραμπ περνά τις γιορτές στη Φλόριντα— το περιβάλλον ήταν σαφώς πιο χαλαρό από το Οβάλ Γραφείο. «Μπήκε μέσα και είπε: “Αυτό το μέρος είναι πανέμορφο”», είπε ο Τραμπ. «Δεν νομίζω ότι θέλει να πάει ξανά στον Λευκό Οίκο».

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Μαρ-α-Λάγκο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Συνάντηση