Διπλωματικός πυρετός για το Ορμούζ: Το Πακιστάν φιλοξένησε κρίσιμες συνομιλίες με Τουρκία, Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία

Σε έναν νέο γύρο παρασκηνιακής διπλωματίας για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν και την επανεκκίνηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, το Πακιστάν φιλοξένησε σήμερα στο Ισλαμαμπάντ συνομιλίες με την Τουρκία, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία. Σύμφωνα με το Reuters, οι πρώτες επαφές επικεντρώθηκαν κυρίως σε προτάσεις για το εκ νέου άνοιγμα του Ορμούζ στη ναυσιπλοΐα, σε μια περίοδο όπου οι συγκρούσεις ανάμεσα σε Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζονται και οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν υπό ισχυρή πίεση.

Ανάλυση: Το Ιράν «σφίγγει» τα στενά – Ορμούζ και Μπαμπ αλ-Μαντάμπ μαζί: Το εφιαλτικό σενάριο – Ο ρόλος των Χούθι και το παγκόσμιο ρίσκο – Σε αδιέξοδο ο Τράμπ 

Στις συνομιλίες συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών περιφερειακών δυνάμεων, οι οποίοι έφτασαν σήμερα στο αεροδρόμιο του Ισλαμαμπάντ, καθώς το Πακιστάν επιχειρεί να αξιοποιήσει τις σχέσεις του τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσινγκτον για να αναδειχθεί σε βασικό διαμεσολαβητικό δίαυλο. Το Reuters αναφέρει ότι οι χώρες που συμμετέχουν στις επαφές έχουν ήδη διαβιβάσει προτάσεις στις ΗΠΑ για την επανέναρξη της κυκλοφορίας των πλοίων μέσω της κρίσιμης πλωτής οδού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι πληροφορίες για το περιεχόμενο των προτάσεων. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, μία από τις ιδέες που εξετάζονται περιλαμβάνει τέλη διέλευσης τύπου Διώρυγας του Σουέζ, ενώ άλλη πρόταση προβλέπει τη δημιουργία μιας κοινοπραξίας διαχείρισης των ροών πετρελαίου μέσω του Ορμούζ, με συμμετοχή της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και πιθανόν του Πακιστάν. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το σχέδιο αυτό έχει ήδη τεθεί υπό συζήτηση τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν.

Μήνυμα αποτροπής από την Τεχεράνη: Νέα συστοιχία βαλλιστικών πυραύλων κατά του Ισραήλ, πλήγμα και σε αμερικανική βάση στην Ιορδανία – Οργή από το Τελ Αβίβ

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ είναι κομβική για την παγκόσμια οικονομία, καθώς από εκεί περνούσε καθημερινά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG πριν από τη δραστική διατάραξη των ροών. Το Reuters έχει καταγράψει ότι η κρίση στο Ορμούζ έχει οδηγήσει στη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου που έχει καταγράψει ποτέ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ενώ η αγορά πετρελαίου αντέδρασε με έντονα ανοδικά ξεσπάσματα τις τελευταίες ημέρες.

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, εμφανίζεται να δίνει έμφαση κυρίως στη διασφάλιση εκεχειρίας, με τουρκική διπλωματική πηγή να δηλώνει στο Reuters ότι η ασφαλής διέλευση των πλοίων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα σημαντικό μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Με τον τρόπο αυτό, το άνοιγμα του Ορμούζ δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εμπορικό ή ενεργειακό ζήτημα, αλλά και ως πιθανός μοχλός πολιτικής αποκλιμάκωσης.

Την ίδια ώρα, το Πακιστάν εμφανίζεται να ενισχύει ακόμα περισσότερο τον διαμεσολαβητικό του ρόλο. Το Reuters μετέδωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ είχε σήμερα ξεχωριστές κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τους Τούρκους και Αιγύπτιους ομολόγους του, δίνοντας έμφαση στον διάλογο και στη συνεχή διπλωματική εμπλοκή. Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρβρίσκεται σε τακτική επαφή με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, κάτι που δείχνει το εύρος των καναλιών που επιχειρεί να αξιοποιήσει το Ισλαμαμπάντ.

Νέες απειλές της Τεχεράνης για το USS Abraham Lincoln, μήνυμα ελέγχου στο Στενό του Ορμούζ – «Υπολογίσιμη η ισχύς του Ιράν», λέει το Πακιστάν

Σε μια εξέλιξη που μπορεί να εκληφθεί ως περιορισμένο αλλά ουσιαστικό σημάδι χαλάρωσης, ο Ισάκ Νταρ ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει τη διέλευση 20 ακόμη πλοίων με πακιστανική σημαία από τα Στενά του Ορμούζ. Το Reuters είχε ήδη μεταδώσει από χθες ότι η Τεχεράνη είχε δώσει αντίστοιχες διαβεβαιώσεις για επιπλέον πακιστανικά πλοία, ενώ σε προηγούμενες ημέρες είχε επιτρέψει και τη διέλευση ορισμένων πλοίων άλλων χωρών, όπως της Μαλαισίας.

Παρά τα πρώτα αυτά ανοίγματα, η εικόνα παραμένει εύθραυστη. Δύο κινεζικά πλοία, για παράδειγμα, είχαν επιχειρήσει να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο αλλά τελικά γύρισαν πίσω, παρά τις ιρανικές διαβεβαιώσεις για ασφαλή διέλευση, στοιχείο που δείχνει ότι οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα δεν έχουν εξαλειφθεί. Παράλληλα, στη διεθνή σκηνή πληθαίνουν οι συζητήσεις για πιθανές πολυεθνικές αποστολές ασφάλειας στο Ορμούζ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.

Το συμπέρασμα είναι ότι το Πακιστάν επιχειρεί να χτίσει έναν περιφερειακό μηχανισμό αποκλιμάκωσης, με πρώτο πρακτικό στόχο το άνοιγμα μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Και όσο το Ορμούζ παραμένει μπλοκαρισμένο ή ημιλειτουργικό, τόσο η πίεση σε αγορές, κυβερνήσεις και διπλωματικά επιτελεία θα μεγαλώνει.

• Αίγυπτος
• Ιράν
• Πακιστάν
• Στενά του Ορμούζ
• Του​ρκία