Φον ντερ Λάιεν – Εμανουέλ Μακρόν: «Ευρώπη–καταφύγιο» για την επιστήμη με νέο πακέτο 600 εκατομμυρίων ευρώ

Με ένα ισχυρό πολιτικό και οικονομικό μήνυμα υπέρ της ελεύθερης επιστημονικής έρευνας, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσαν νέα πακέτα συνολικής αξίας 600 εκατομμυρίων ευρώ, επιχειρώντας να μετατρέψουν την Ευρώπη σε παγκόσμιο «μαγνήτη για τους ερευνητές» και καταφύγιο απέναντι στις πολιτικές επιστημονικού περιορισμού που αναδύονται διεθνώς.

«Η επιστήμη είναι το κλειδί του μέλλοντός μας στην Ευρώπη»

Στην ομιλία της στη διεθνή διάσκεψη Choose Europe for Science στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε πακέτο 600 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2025–2027, για τη στήριξη της θεμελιώδους και ελεύθερης επιστημονικής έρευνας, στον απόηχο των ετερόκλητων τοποθετήσεων του Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Η επιστήμη αμφισβητείται. Η επένδυση στην ανοικτή έρευνα αμφισβητείται. Πόσο τεράστιο σφάλμα! Η επιστήμη είναι το κλειδί του μέλλοντός μας εδώ στην Ευρώπη».

Στο πλευρό του Μακρόν, η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε μια σειρά μέτρων:

• Νέο πρόγραμμα επταετούς “υπερεπιχορήγησης”

• Διπλασιασμός των συμπληρωματικών ποσών στις ερευνητικές υποτροφίες έως το 2027

• Στήριξη υποδομών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων για την έρευνα

• Νομοθετική κατοχύρωση της ελευθερίας της επιστημονικής έρευνας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας

Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για προσέλκυση επιστημόνων υψηλής ειδίκευσης και απλοποίηση των διαδικασιών εισόδου στην Ε.Ε., επισημαίνοντας:

«Θέλουμε να βοηθήσουμε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς να προσεγγίσουν καλύτερα το παγκόσμιο επιστημονικό ταλέντο και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

«Επιλέξτε την Ευρώπη»: Η επιστημονική αντεπίθεση της Γηραιάς Ηπείρου στην εποχή του Τραμπ

Μακρόν: «Η Ευρώπη πρέπει να γίνει καταφύγιο απέναντι στις απειλές»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γαλλίας ανακοίνωσε επένδυση 100 εκατομμυρίων ευρώ από το δημόσιο πρόγραμμα “Γαλλία 2030” για την προσέλκυση ξένων ερευνητών, ιδίως από τις ΗΠΑ, όπου, όπως υποστήριξε, η επιστημονική ελευθερία «δέχεται πλήγματα από τις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ».

Σε μια αιχμηρή τοποθέτηση, ο Μακρόν προειδοποίησε:

«Χωρίς ελευθερία της επιστήμης, χάνουμε την ίδια την καρδιά των δυτικών φιλελεύθερων δημοκρατιών».

Ο Γάλλος πρόεδρος κατήγγειλε την απαγόρευση επιστημονικής έρευνας σε ευαίσθητα πεδία – από το κλίμα μέχρι την υγεία των γυναικών – και προειδοποίησε για την απώλεια βασικών επιστημονικών πλατφορμών και βάσεων δεδομένων παγκόσμιας σημασίας, τονίζοντας ότι:

«Η Γαλλία και η Ευρώπη πρέπει να θέσουν υπό προστασία ή να επανασυστήσουν τέτοιες πλατφόρμες. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να χαθούν».

Τέλος, κάλεσε την Ε.Ε. να επενδύσει σε “προγράμματα του αιώνα” στους τομείς:

• Υγεία

• Διάστημα

• Κβαντική υπολογιστική

• Τεχνητή νοημοσύνη

• Κυκλική οικονομία

• Πυρηνική ενέργεια

• Κλίμα

• Ηλεκτρονική

• Καταπολέμηση της παραπληροφόρησης

Στόχος: 3% του ΑΕΠ στην Έρευνα έως το 2030

Η πρόεδρος της Κομισιόν επανέλαβε τον στρατηγικό στόχο της Ε.Ε. για επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη που θα φτάσουν το 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2030, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Το μήνυμα της Ευρώπης είναι σαφές: Η επιστήμη είναι θεμέλιος λίθος της δημοκρατίας και της προόδου. Και η ήπειρος είναι έτοιμη να υπερασπιστεί αυτή την αξία – με πόρους, πολιτική βούληση και θεσμικές εγγυήσεις.

• ακαδημαϊκή κοινότητα
• Εμανουέλ Μακρόν
• επιστήμη
• έρευνα
• Ευρώπη
• ΗΠΑ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν