Η επόμενη μέρα για Τουρκία και Ελλάδα

Τα αποτελέσματα των χθεσινών εκλογών στην Τουρκία μάς υπενθυμίζουν ότι στην πολιτική το 60% με 70% είναι συναίσθημα και το 30% λογική. Κι αυτό συμβαίνει περισσότερο σε κοινωνίες όπως είναι η τουρκική. Ο Ερντογάν μίλησε στο συναίσθημα των Τούρκων. Και στην προκειμένη περίπτωση μίλησε στο συναίσθημα της εθνικής τους υπερηφάνειας. Για αυτό και νίκησε.

Τους πούλησε εθνικό μεγαλείο, νεοθωμανικό όραμα και εθνικιστική ρητορική επιδιώκοντας να καλύψει την οικονομική τους φτωχοποίηση, την τραγική οικονομική κατάσταση της χώρας, τον καταποντισμό της τουρκικής λίρας και τις σκληρές συνέπειες στη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων από τους καταστροφικούς σεισμούς της Ανατολίας. Και τα κατάφερε!

Οι περισσότεροι στη Δύση αρχικά πίστευαν ότι θα ξεμπέρδευαν με τον Ερντογάν. Ξεχνούσαν όμως κάτι πολύ σημαντικό. Ότι το καθεστώς του δεν είναι απλώς ένα καθεστώς εξουσίας. Έχει πολύ έντονα ιδεολογικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Εδώ και 20 χρόνια ο υδροφόρος ορίζοντας της τουρκικής κοινωνίας έχει ποτιστεί από τον ερντογανισμό. Ένα ιδιότυπο ιδεολόγημα εθνικισμού και ισλαμισμού που παραπέμπει σε έναν “πατερούλη” που προέρχεται από τις πιο φτωχές τάξεις του λαού, που νοιάζεται για αυτόν και που του υπόσχεται αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και μεγαλεία περασμένης εποχής.

Αντίθετα, στα πρώτα δύσκολα χρόνια της διακυβέρνησής του ο Ερντογάν είχε γοητεύσει τη Δύση αφού είχε εμφανισθεί ως νεωτεριστής πολιτικός που αντιπροσώπευε το μετριοπαθές Ισλάμ. Είχε μάλιστα χρησιμοποιήσει το χαρτί της Ενωμένης Ευρώπης και επιδίωκε να ενταχθεί το κόμμα του στο Ευρωπαικό Λαικό Κόμμα, ως πρώτο βήμα για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.
Όμως αυτό το χαρτί εγκαταλείφθηκε σιγά σιγά και ο Ερντογάν έστριψε το τιμόνι από μια φαινομενικά δυτικόστροφη πολιτική προς την Ανατολή και τον βαθύ μουσουλμανικό κόσμο, το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ…

Κομβικό σημείο αυτής της στροφής του ήταν σίγουρα το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, ένα πραξικόπημα για το οποίο κατηγόρησε ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες εγκαινιάζοντας από τότε τη στροφή του προς τη Μόσχα. Ταυτόχρονα στο εσωτερικό του εξαπέλυσε ένα πρωτοφανές πογκρόμ κατά των πολιτικών του αντιπάλων φιλακίζοντας χιλιάδες από αυτούς, επέβαλε ένα σκληρό, αυταρχικό καθεστώς φιμώνοντας ουσιαστικά σχεδόν κάθε αντιπολιτευόμενη φωνή και εδραίωσε την παντοκρατορία του με σιδηρά πυγμή.

Σε αυτήν ακριβώς τη στροφή, κορυφαία στιγμή ήταν η μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί. Ήταν μια ιστορική και γεωστρατηγική κίνηση του Ερντογάν με βαριά σημειολογία, μια κίνηση που παραπέμπει στη μεγάλη Τουρκία. Η “Γαλάζια Πατρίδα”, αυτό το νεόκοπο και αυθαίρετο θεώρημά του είναι βέβαιο πως πλέον όχι μόνο δεν θα εγκαταλειφθεί αλλά θα ενισχυθεί σε προκλητικότατο και επικίνδυνο βαθμό. Με ό,τι αυτό σημαίνει κυρίως για τη χώρα μας…

Το πότε θα επιχειρήσει να ξεδιπλώσει το ιμπεριαλιστικό του σχέδιο θα εξαρτηθεί από ένα πολύ σημαντικό χρονικό σταθμό, το φθινόπωρο. Την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, μια επέτειο που συμπίπτει χρονικά και με την 100η επέτειο από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης.

Εάν λοιπόν θέλουμε να κατανοήσουμε πού θα πάει η Τουρκία το επόμενο διάστημα, θα πρέπει να περιμένουμε το πώς ο Ερντογάν θα χειρισθεί και θα αξιοποιήσει αυτές τις επετείους.
Αναμφίβολα – και θα πρέπει πάντα να το λαμβάνουμε αυτό υπόψη μας – ο Ερντογάν μέσα του μετριέται πλέον με την Ιστορία. Δεν θα επηρεάζεται από τους ηγέτες της Δύσης, όσο και αν εκείνοι τον πιέζουν. Η Δύση άλλωστε γνωρίζει ότι η πίεσή της αυτή έχει και τα όριά της. Γιατί πάνω από όλα, όσο δύστροπη και αν αποδεικνύεται η Τουρκία του Ερντογάν, είναι προτιμότερο να είναι ενταγμένη στους κόλπους του ΝΑΤΟ, παρά να αποσυρθεί πλήρως από τη δυστική “αγκαλιά”. Και αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο Ερντογάν που τώρα έχει ένα μόνο όνειρο. Να τον κρίνει η ιστορία ως ισότιμο του Ατατούρκ, για να μην πω και ανώτερο.

Αυτό όμως τι μπορεί να σημαίνει από εδώ και εμπρός για μας;

Η Ελλάδα θα είναι δυστυχώς η πρώτη χώρα που θα δεχθεί την πίεση των νεοθωμανικών του ονειρώξεων. Το φθινόπωρο μπορεί να αποδειχθεί καυτό. Η χώρα μας όμως διαθέτει αφενός την ισχυρή αποτρεπτική δύναμη των ενόπλων της δυνάμεων και αφετέρου έχει αξιοποιήσει εξαιρετικά τα διπλωματικά της ερείσματα. Παρακολουθεί με ψυχραιμία τις εξελίξεις στη γείτονα αλλά και είναι έτοιμη για όλα. Έτοιμη όμως και για να αντιμετωπίσει τις συστάσεις συμμάχων και εταίρων να καθίσει στο τραπέζι με την Τουρκία για συζητήσεις επί όλων των τουρκικών απαιτήσεων.

Έτοιμη, ανεξάρτητα από το ποια κυβέρνηση θα αναδειχθεί στις εκλογές της 25ης Ιουνίου…

• Εκλογές Τουρκία
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Τουρκία