Η Ευρώπη στεγνώνει: Στη «δίψα» της κλιματικής αλλαγής, οι Βρυξέλλες βάζουν στόχο -10% στο νερό

Σε μια εποχή που η Ευρώπη πνίγεται από πλημμύρες και την ίδια στιγμή διψά από ξηρασίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε χθες τη Νέα Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων, θέτοντας στο τραπέζι έναν φιλόδοξο αλλά μη δεσμευτικό στόχο: 10% μείωση της κατανάλωσης νερού έως το 2030, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico.

Η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στις αυξανόμενες πιέσεις που ασκεί η κλιματική αλλαγή στον κύκλο του νερού, αλλά και στα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει το μπλοκ: ρύπανση από PFAS και νιτρικά άλατα, γερασμένες υποδομές με διαρροές, άνισες βροχοπτώσεις, και φυσικά τις καταστροφικές ξηρασίες των τελευταίων ετών.

Κάλεσμα χωρίς υποχρεώσεις

Στην ουσία, η Κομισιόν δεν επιβάλλει νέα νομοθεσία, αλλά ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να θέσουν τους δικούς τους στόχους αποδοτικότητας, με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας ή περιφέρειας. «Είναι προφανές ότι πρέπει να έχουμε κάποιους στόχους, αλλά η κατάσταση διαφέρει πολύ από κράτος σε κράτος», δήλωσε η Επίτροπος Περιβάλλοντος της ΕΕ, Jessika Roswall, εξηγώντας το σκεπτικό πίσω από την εθελοντική φύση της πρότασης.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις χώρες για την ανάπτυξη κοινής μεθοδολογίας και δεικτών, οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των επιδόσεων και των αναγκών. Μια πρώτη αναθεώρηση της στρατηγικής αναμένεται το 2027.

Πού «χάνεται» το νερό;

Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, που δόθηκε στη δημοσιότητα την ίδια μέρα, τα βασικά πεδία εξοικονόμησης νερού είναι:

Η γεωργία, που παραμένει ο μεγαλύτερος καταναλωτής

Η παραγωγή ενέργειας

Η δημόσια ύδρευση, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαρροές των δικτύων

Η Roswall τόνισε ότι η έμφαση πρέπει να δοθεί στην εφαρμογή της ήδη υπάρχουσας νομοθεσίας, και όχι απαραίτητα στην ψήφιση νέων νόμων. «Έχουμε ήδη πολλή νομοθεσία. Το ζήτημα είναι να την εφαρμόσουμε σωστά», υπογράμμισε.

Χρήμα και τεχνολογία στο πλευρό της ανθεκτικότητας

Σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της στρατηγικής θα παίξει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία δεσμεύεται να διαθέσει πάνω από 15 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2027 για έργα υποδομών και λύσεις που βασίζονται στη φύση.

Επιπλέον, προβλέπεται η συγκρότηση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με στόχο την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τον καθαρισμό των «αιωνίων χημικών» (PFAS), που έχουν συνδεθεί με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον.

Το νερό ως πολιτική προτεραιότητα

Η νέα στρατηγική σηματοδοτεί μια σαφή στροφή της Ε.Ε. στο νερό ως βασική πολιτική πρόκληση, καθώς η ήπειρος καλείται να προσαρμοστεί σε ένα κλίμα με λιγότερη προβλεψιμότητα και περισσότερες κρίσεις. Παρά την έλλειψη νομικής υποχρεωτικότητας, ο στόχος του -10% λειτουργεί ως πολιτικό και συμβολικό «σήμα κινδύνου».

Γιατί, όπως παραδέχονται ακόμα και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, ο κύκλος του νερού στην Ευρώπη έχει «τραυματιστεί βαθιά» –και πλέον, κάθε σταγόνα μετράει.

• κλιματική αλλαγή
• νερό