Η «φαρμακεύτρια της Ζακύνθου»: Το έγκλημα που πάγωσε τη μεταπολεμική Ελλάδα -Η 19χρονη που σκότωσε αδελφό, πατέρα και παραλίγο και την μάνα

Μια υπόθεση ακραίας κακοποίησης, χειραγώγησης και διαδοχικών δολοφονιών συγκλόνισε τη χώρα στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Η ιστορία της 19χρονης «φαρμακεύτριας της Ζάκυνθος» δεν ήταν απλώς ένα οικογενειακό δράμα, αλλά ένα από τα πιο σκοτεινά εγκλήματα της μεταπολεμικής Ελλάδας, με δύο νεκρούς και μια απόπειρα δολοφονίας που αποκάλυψε έναν εφιαλτικό μηχανισμό βίας.

Μεταξύ Ιουνίου 1957 και Μαρτίου 1958, μια νεαρή κοπέλα δηλητηρίασε τον πατέρα της και τον 17χρονο αδελφό της με αρσενικό, ενώ απέτυχε να σκοτώσει τη μητέρα της. Πίσω από τις πράξεις της, όπως αποκαλύφθηκε στη συνέχεια, βρισκόταν ένας 74χρονος θετός παππούς, ο οποίος δεν υπήρξε απλώς συνεργός, αλλά ο ηθικός και πνευματικός εγκέφαλος του εγκλήματος. Η δίκη που ακολούθησε, τον Φεβρουάριο του 1959, προκάλεσε εθνικό σοκ και κατέληξε στη βαριά καταδίκη και των δύο.

Η σκοτεινή αρχή μιας οικογενειακής τραγωδίας

Η αφετηρία της υπόθεσης εντοπίζεται σε έναν δεύτερο γάμο. Η γιαγιά της κοπέλας, χήρα πλέον, παντρεύεται ξανά και εγκαθίσταται με τον νέο της σύζυγο κοντά στο σπίτι όπου ζούσαν τα παιδιά και τα εγγόνια της, σε χωριό της βόρειας Ζακύνθου. Ο ηλικιωμένος άνδρας εμφανίζει από την αρχή μια υπερβολική «στοργή» προς την εγγονή του: δώρα, γλυκά, συνοδείες στο σχολείο, διαρκή ενδιαφέρον.

Σύντομα, όμως, η συμπεριφορά αυτή μετατρέπεται σε κάτι σκοτεινό. Όταν η κοπέλα ήταν μόλις 13 ετών, ο παππούς τη βίασε για πρώτη φορά. Η σεξουαλική κακοποίηση επαναλαμβάνεται συστηματικά. Με απειλές και ψυχολογική βία, τη χειραγωγεί πλήρως, πείθοντάς την ότι πρέπει να απομακρυνθεί κάθε εμπόδιο που θα μπορούσε να «χαλάσει» τη μεταξύ τους σχέση. Σταδιακά, η ανήλικη μετατρέπεται στο εκτελεστικό όργανο ενός σχεδίου που δεν είχε συλλάβει η ίδια.

Πρώτο θύμα: ο πατέρας

Το δολοφονικό σχέδιο ξεκινά την άνοιξη του 1957. Η οικογένεια κάθεται στο τραπέζι για φαγητό. Λίγο αργότερα, ο 45χρονος πατέρας εμφανίζει έντονους πόνους στην κοιλιά. Μεταφέρεται στο νοσοκομείο, όπου οι γιατροί μιλούν για απλή τροφική δηλητηρίαση. Μετά από περίπου δέκα ημέρες, φαίνεται να αναρρώνει.

Η πρώτη δόση αρσενικού, ωστόσο, δεν είχε αποβεί θανατηφόρα. Ακολουθεί δεύτερη, ισχυρότερη. Στις 8 Ιουνίου 1957, ο άνδρας εισάγεται ξανά στο νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση. Πεθαίνει μέσα σε αφόρητους πόνους. Η διάγνωση της εποχής κάνει λόγο για «ουραιμία», χωρίς να υπάρξει η παραμικρή υποψία εγκληματικής ενέργειας.

Δεύτερο θύμα: ο 17χρονος αδελφός

Έξι μήνες αργότερα, στις 17 Δεκεμβρίου 1957, ανήμερα του Αγίου Διονυσίου, η οικογένεια τρώει ξανά όλοι μαζί. Στο τραπέζι βρίσκεται και ο παππούς. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, η παρουσία του δεν ήταν τυχαία: ήταν εκεί για να επιβλέψει ότι θα χρησιμοποιηθεί η «σωστή» ποσότητα αρσενικού.

Το θύμα αυτή τη φορά είναι ο 17χρονος αδελφός. Τα συμπτώματα επαναλαμβάνονται: έντονοι πόνοι, αδυναμία, κατάρρευση. Οι γιατροί στη Ζάκυνθο και στη συνέχεια στην Πάτρα μιλούν ξανά για τροφική δηλητηρίαση. Κρίνεται αναγκαία η μεταφορά του στην Αθήνα. Ο νεαρός, όμως, δεν φτάνει ποτέ. Πεθαίνει στο πλοίο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Παρά τις εμφανείς ομοιότητες των δύο θανάτων, η υπόθεση δεν φτάνει στις αρχές.

Τρίτη απόπειρα: η μητέρα επιζεί

Στις 6 Μαρτίου 1958, η μητέρα παρουσιάζει τα ίδια ακριβώς συμπτώματα και καταρρέει. Αυτή τη φορά, όμως, η κατάληξη είναι διαφορετική. Η γυναίκα νοσηλεύεται για περίπου 20 ημέρες στο Νοσοκομείο Πατρών και τελικά αναρρώνει.

Η επιβίωσή της γίνεται η αρχή της αποκάλυψης. Συγγενείς της αρχίζουν να συνδέουν τα γεγονότα. Με πίεση του αδελφού της μητέρας, η 19χρονη ομολογεί και αποκαλύπτει τη φρίκη της κακοποίησης και της χειραγώγησης, κατονομάζοντας τον παππού ως τον άνθρωπο που έδινε τις εντολές.

Η εξιχνίαση και οι αποκαλύψεις

Οι αρχές προχωρούν σε εκταφές. Οι νεκροψίες αποδεικνύουν ξεκάθαρα την αιτία των θανάτων: αρσενικό. Η νεαρή κοπέλα παραδέχεται τη συμμετοχή της, επιμένοντας ότι ενεργούσε υπό την πλήρη επιρροή του παππού. Εκείνος αρνείται τα πάντα, προσπαθώντας να παρουσιάσει την εγγονή του ως ηθικά έκπτωτη και μοναδική υπεύθυνη, διαδίδοντας φήμες που βρίσκουν πρόσκαιρα απήχηση στο χωριό.

Η δίκη που συγκλόνισε την Ελλάδα

Τον Φεβρουάριο του 1959, ξεκινά μια από τις πιο πολυσυζητημένες δίκες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο Τύπος παρακολουθεί καθημερινά τις απολογίες. Η 19χρονη περιγράφει με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες τη σεξουαλική κακοποίηση και τη χειραγώγηση. Στέλνει γράμματα στη μητέρα και στους συγγενείς της, γεμάτα τύψεις και μετάνοια.

Η εισαγγελική αγόρευση χαρακτηρίζει την υπόθεση «ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα που γνώρισε ποτέ η χώρα» και ζητά δις ισόβια για αμφότερους.

Στις 15 Ιουνίου 1959, το δικαστήριο ανακοινώνει την απόφασή του: δις ισόβια κάθειρξη για τους δύο φόνους και 20ετής κάθειρξη για την απόπειρα δολοφονίας της μητέρας. Παρά την ηλικία και την αποδεδειγμένη κακοποίηση της κοπέλας, δεν αναγνωρίζεται μείωση ποινής.

Οι μαρτυρίες των δύο κατηγορουμένων προκάλεσαν ισχυρό σοκ. Η 19χρονη παραδέχθηκε πλήρως τη συμμετοχή της στους θανάτους, περιγράφοντας με λεπτομέρειες τη μακρόχρονη χειραγώγηση και σεξουαλική κακοποίησή της από τον παππού της. Στο πλαίσιο της απολογίας της, κατέθεσε επιστολές που είχε απευθύνει στη μητέρα και στους συγγενείς της, εκφράζοντας τη μετάνοιά της: «Πάνω σε αυτό το χαρτί με τρεμάμενο χέρι θέλω να σου γράψω αυτά που αισθάνομαι… Μητέρα, έρχομαι κι εγώ να σου ζητήσω να με συγχωρέσεις δι’ όλα τα σφάλματά μου».

Στις 15 Ιουνίου 1959, το δικαστήριο ανακοίνωσε την απόφασή του. Παρά το φορτισμένο κλίμα που επικρατούσε στη Ζάκυνθο και τις προσπάθειες μερίδας της τοπικής κοινωνίας να υποβαθμίσει το εύρος των εγκλημάτων, τόσο ο παππούς όσο και η νεαρή κοπέλα καταδικάστηκαν σε δις ισόβια κάθειρξη για τους δύο φόνους, καθώς και σε 20ετή κάθειρξη για την απόπειρα δολοφονίας της μητέρας. Το δικαστήριο, παρά τις ενδείξεις μεταμέλειας και την αναφορά στην κακοποίηση της κατηγορουμένης, δεν αναγνώρισε ελαφρυντικά και δεν προχώρησε σε μείωση της ποινής.

• εγκλήματα
• φαρμακεύτρια Ζακύνθου