Δημοσίευση: ’
Θολό παραμένει το τοπίο μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν: Ο «νόμος του Βιετνάμ» πιέζει τον Τραμπ – Ανικανοποίητες αμφότερες οι πλευρές με τα σημεία της συμφωνίας
Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, η απόφαση για τη διεξαγωγή πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, η απόφαση για τη διεξαγωγή πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο.
Θολό παραμένει το τοπίο στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, καθώς οι προσπάθειες για διπλωματική διέξοδο δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε συμφωνία, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος και με το θεσμικό χρονόμετρο του αμερικανικού Κογκρέσου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος «νόμος του Βιετνάμ», δηλαδή το πλαίσιο που θεσπίστηκε στις ΗΠΑ μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ για να περιορίσει τη δυνατότητα ενός προέδρου να διεξάγει πολεμικές επιχειρήσεις χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, η απόφαση για τη διεξαγωγή πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο. Ωστόσο, στην πράξη, οι Αμερικανοί πρόεδροι έχουν αξιοποιήσει κατά καιρούς το περιθώριο που τους δίνει ο νόμος για περιορισμένη χρήση στρατιωτικής βίας χωρίς προηγούμενη εξουσιοδότηση.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο προβλέπει αρχικά ότι ο πρόεδρος οφείλει να ενημερώσει το Κογκρέσο μέσα σε 48 ώρες από τη στιγμή που εισάγει τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις σε εχθροπραξίες. Στην ενημέρωση αυτή πρέπει να εξηγεί το πεδίο της επιχείρησης, την αιτιολόγηση και την πιθανή διάρκειά της.
Στην περίπτωση του πολέμου με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε την εγγενή εξουσία του προέδρου να διεξάγει τις εξωτερικές σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, επιχείρημα που έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν από Αμερικανούς προέδρους σε περιπτώσεις στρατιωτικής δράσης χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου.
Το κρίσιμο σημείο, όμως, είναι το όριο των 60 ημερών. Αν το Κογκρέσο δεν εγκρίνει τη χρήση βίας μέσα σε αυτό το διάστημα, ο πρόεδρος οφείλει να τερματίσει τη στρατιωτική δράση. Για την υπόθεση του Ιράν, η προθεσμία αυτή εκτιμάται ότι λήγει είτε στις 29 Απριλίου είτε την 1η Μαΐου, ανάλογα με το πώς υπολογίζεται η έναρξη του χρονικού ορίου.
Η διαφορά στις ημερομηνίες έχει προκαλέσει σύγχυση στην Ουάσινγκτον. Ορισμένοι νομικοί θεωρούν ότι το ρολόι των 60 ημερών άρχισε να μετρά από την ημερομηνία έναρξης των εχθροπραξιών. Άλλοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να μετρηθεί από την ημέρα που ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο.
Υπάρχει και μια τρίτη προσέγγιση, την οποία προβάλλουν κυρίως Ρεπουμπλικανοί, σύμφωνα με την οποία η περίοδος της κατάπαυσης του πυρός δεν θα πρέπει να προσμετρηθεί στο ίδιο χρονοδιάγραμμα. Ακόμη και ορισμένοι Δημοκρατικοί παραδέχονται ότι η εκεχειρία μπορεί να περιπλέξει τη νομική ερμηνεία.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης δυνατότητα παράτασης 30 ημερών, αλλά μόνο εφόσον ο πρόεδρος υποστηρίξει ότι η συνέχιση της στρατιωτικής δράσης είναι απαραίτητη για την ασφαλή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων. Με άλλα λόγια, η παράταση δεν προορίζεται να λειτουργήσει ως λευκή επιταγή για συνέχιση του πολέμου, αλλά ως μεταβατικό περιθώριο απεμπλοκής.
Αυτό ακριβώς είναι που πιέζει τον Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να χρησιμοποιήσει το θεσμικό αυτό περιθώριο ως εργαλείο πίεσης προς την Τεχεράνη, όμως όσο πλησιάζει η λήξη του 60ημέρου, τόσο δυσκολότερο γίνεται να συνεχίσει χωρίς πολιτικό κόστος και χωρίς νέα νομιμοποιητική βάση.
Την ίδια ώρα, το διπλωματικό παζλ παραμένει ανοιχτό. Οι ΗΠΑ φέρονται να ζητούν από το Ιράν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, σαφείς εγγυήσεις για τον περιορισμό της περιφερειακής του δράσης και μια πιο καθαρή εικόνα για το ποιος έχει την πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη.
Από την πλευρά του, το Ιράν εμφανίζεται ανικανοποίητο από τα αμερικανικά αιτήματα, τα οποία θεωρεί υπερβολικά και μονομερή. Η Τεχεράνη ζητά τερματισμό της στρατιωτικής πίεσης, άρση ή χαλάρωση κυρώσεων και σεβασμό στις δικές της κόκκινες γραμμές, αρνούμενη να εμφανιστεί ότι υποχωρεί υπό την απειλή των όπλων.
Έτσι, οι δύο πλευρές παραμένουν ανικανοποίητες από τα σημεία μιας πιθανής συμφωνίας. Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η ιρανική πρόταση δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της. Η Τεχεράνη, από την άλλη, θεωρεί ότι οι ΗΠΑ ζητούν υπερβολικά πολλά χωρίς να προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις.
Η ακύρωση του ταξιδιού των απεσταλμένων Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ στο Πακιστάν ήρθε να επιβεβαιώσει το αδιέξοδο. Ο Τραμπ φέρεται να έκρινε ότι μια αποστολή στο Ισλαμαμπάντ δεν δικαιολογούσε το κόστος-όφελος, από τη στιγμή που η ιρανική πλευρά δεν είχε δώσει επαρκή δείγματα ουσιαστικής μετακίνησης.
Λίγο νωρίτερα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε αποχωρήσει από το Πακιστάν, αφού παρέδωσε στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές τις θέσεις της Τεχεράνης. Η αποχώρησή του πριν από την άφιξη της αμερικανικής αντιπροσωπείας έδειξε ότι οι συνομιλίες παραμένουν έμμεσες, εύθραυστες και χωρίς σαφή προοπτική άμεσης συνάντησης.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να λειτουργεί ως πιθανός δίαυλος επικοινωνίας, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να μετατρέψει την ανταλλαγή μηνυμάτων σε πραγματική διαπραγμάτευση. Το ίδιο ισχύει και για άλλους διαύλους, όπως το Ομάν, που στο παρελθόν είχε διαδραματίσει ρόλο σε επαφές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
Η πίεση προς τον Τραμπ δεν προέρχεται μόνο από την Τεχεράνη ή από τα χρονικά όρια του νόμου. Προέρχεται και από το ίδιο το Κογκρέσο, όπου οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να περιορίσουν τις πολεμικές εξουσίες του προέδρου, ενώ ακόμη και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε μια παρατεταμένη σύγκρουση χωρίς καθαρή έγκριση.
Πολλοί Αμερικανοί πρόεδροι, μεταξύ αυτών και ο ίδιος ο Τραμπ, έχουν κατά καιρούς υποστηρίξει ότι ο συγκεκριμένος νόμος είναι προβληματικός ή ακόμη και αντισυνταγματικός. Ο Ρίτσαρντ Νίξον είχε ασκήσει βέτο στη νομοθεσία όταν αυτή πέρασε για πρώτη φορά, θεωρώντας ότι περιόριζε υπερβολικά την ικανότητα του προέδρου να προστατεύει τη χώρα. Το Κογκρέσο, ωστόσο, παρέκαμψε το βέτο του.
Το πρόβλημα για τον Τραμπ είναι ότι ο χρόνος πιέζει. Αν υπάρξει συμφωνία μέχρι τις κρίσιμες ημερομηνίες, ο Λευκός Οίκος θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τη στρατιωτική πίεση ως εργαλείο που οδήγησε σε διπλωματικό αποτέλεσμα. Αν όχι, τότε θα πρέπει να εξηγήσει πώς μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο χωρίς σαφή εξουσιοδότηση.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό και το ζήτημα του Στενού του Ορμούζ, καθώς η διατήρηση της έντασης στην περιοχή επηρεάζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, τις αγορές ενέργειας και τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Χωρίς διπλωματική λύση, η αποκλιμάκωση μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη.
Στην παρούσα φάση, το παιχνίδι της διπλωματίας συνεχίζεται σε θολό τοπίο. Οι ΗΠΑ πιέζουν, το Ιράν αντιστέκεται, οι διαμεσολαβητές αναζητούν έδαφος συνεννόησης και ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα διπλό ρολόι: το ένα μετρά τον χρόνο απέναντι στην Τεχεράνη και το άλλο τον χρόνο απέναντι στο ίδιο το αμερικανικό πολιτικό σύστημα.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr